Strona główna Mapa stronyWydaj u nas Zaloguj się do księgarni Twój koszyk: 0




Literatura piękna,
seria: seria Shakespeare

premiera: listopad 2012
wydanie: I
tytuł oryginału: The Tempest
gatunek: dramat
przekład: Piotr Kamiński
oprawa: twarda z obwolutą
format: 12,3 x 19,5 cm
liczba stron: 248
ISBN 978-83-7747-728-1

Piotr Kamiński, autor nowych przekładów Szekspira, laureatem nagrody ZAiKSu 2012
za wybitne osiągnięcia w dziedzinie przekładu literatury angielskiej i francuskiej na język polski

Nowa seria otwiera trzecie stulecie polskiej recepcji Mistrza ze Stratfordu i powstaje u progu jubileuszu 400-lecia śmierci pisarza (zmarł w 1616 roku). Kolejnym dramatem w serii był Wieczór Trzech Króli (2012), teraz przyszedł czas na Burzę. Burza to najsłynniejsza tragikomedia Shakespeare'a, często uznawana za syntezę jego poglądów na człowieka i teatr. Wygnany z Mediolanu Prospero znajduje schronienie na wyspie, z której czyni miniaturowe królestwo sztuki i magii. Panując nad żywiołami, bezcielesnym Arielem i dzikim Kalibanem, wychowuje córkę Mirandę. Po latach u wybrzeży wyspy rozbija się statek, a Prospero staje oko w oko ze swą przeszłością. Burza to napisana u progu epoki kolonialnej wieloznaczna opowieść o żądzy samopoznania, ujarzmienia przyrody i zawładnięcia drugim człowiekiem. Eklektyczna w wyborze środków scenicznych i konwencji, prowokująca konfrontacja Starego i Nowego Świata.

Piotr Kamiński (ur. 1949) - krytyk muzyczny i dziennikarz (Polskie Radio, RFI, France-Musique, laureat Złotego Mikrofonu 2009), autor największego polskiego i francuskiego przewodnika operowego Tysiąc i jedna opera (PWM 2008, wyd. franc. Fayard 2003, Nagroda im. W. Bogusławskiego za najlepszą książkę teatralną roku 2008). Tłumacz m.in. Becketta, Chandlera i Geneta, a także poezji Szymborskiej na język francuski. Od lat współpracuje jako doradca artystyczny z wybitnymi twórcami teatru i filmu. Jego przekłady Szekspira były podstawą inscenizacji w Teatrze Narodowym (Ryszard II, 2004), w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (Wyobraźcie sobie..., 2009) oraz w Teatrze Polskim w Warszawie (Wieczór Trzech Króli, 2011). Na zamówienie Teatru Polskiego w Warszawie przygotował też nową edycję Cyda Corneille'a, odświeżając liczący 350 lat przekład J.A. Morsztyna (2011). Nagrodzony francuskim Orderem Sztuki i Literatury (1997).

Anna Cetera (ur. 1970) - szekspirolog w Instytucie Anglistyki UW, autorka kilkudziesięciu prac z zakresu przekładu literackiego i interpretacji dramaturgii Szekspirowskiej oraz monografii Enter Lear: The Translator's Part in Performance (2008) i Smak morwy: u źródeł recepcji przekładów Szekspira w Polsce (2009). Z Piotrem Kamińskim współpracuje od 2008 roku.

Oboje autorzy są stypendystami Funduszu Popierania Twórczości Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.

 

Fragment

SEBASTIAN

No a sumienie?

ANTONIO

A toto gdzie siedzi?
Gdyby to odcisk był, kapcie bym włożył,
Lecz w sercu bóstwa takiego nie czuję.
Niech stanie między mną a Mediolanem
Dwadzieścia sumień: zgniją i spleśnieją,
Nim mnie zaboli. Patrz, twój brat tu leży.
Niewiele byłby lepszy od tej ziemi,
Gdyby był tym, czym się wydaje: trupem.
Starczą trzy cale grzecznego żelaza,
By zasnął w wiecznym łożu, gdy tymczasem
Ty ukołysałbyś na dobre tego
Starego grzyba, Doktora Roztropka,
Żeby nam nie psuł szyków. Reszta łyknie
Co się im powie, jak kot mleczko chłepce.
Tak będą tańczyć, jak my im zagramy.
(II/1)

KALIBAN

Nie bój się. Wyspa dźwięczy, szemrze, gada,
Lecz śpiewa słodko, pieszcząc, a nie raniąc.
Bywa, że tysiąc gwarnych instrumentów
Brzdąka mi w ucho; lub gdy się z długiego
Snu zbudzę, głosy znowu spać mi każą,
A we śnie zaraz otworzą się chmury,
By mi ukazać skarby niezmierzone,
I mnie w nich skąpać. A zbudzony płaczę,
Bo chciałbym znowu śnić.
(III/2)

PROSPERO

Nasze zabawy skończone. Aktorzy,
Jak ci mówiłem, to duchy jedynie,
Które w powietrzu już się rozpłynęły,
Taki sam miraż, muślin bez osnowy -
Jak świetne zamki, wyniosłe świątynie,
Wieże z głowami w chmurach, ten glob cały,
Wczoraj i dziś, które też wiatr rozwieje,
Jak bezcielesne nasze widowisko.
Z tej samej przędzy, co sny, nas utkano,
A nasze krótkie życie ze stron obu
Snem spięte. Czuję się nieswój, mój panie,
Wybacz tę słabość, stary mózg doskwiera.
Lecz nie przejmujcie się tą przypadłością.
Idźcie do mojej chaty, odpocznijcie,
A ja się przejdę nieco, by ukoić
Wzburzony umysł.
(IV/1)

 

Happy end zależy od miejsca, w którym zatrzyma się historię
11 lutego 2013

Pobierz: (pdf; 274,78KB)

"Świat w łupinie orzecha"
14 stycznia 2013

recenzja na stronie: experymentt.wordpress.com

 

Wywiad z Piotrem Kamińskim na portalu szuflada.net
14 stycznia 2013

wywiad na stronie: szuflada.net

"Z życia półki" - Ryszard Kozik poleca
4 stycznia 2013

Pobierz: (jpg; 137,57KB)

"Natchnienie? Muza? Palec Boży? Biologia?"- wywiad z Piotrem Kamińskim
3 stycznia 2013

Pobierz: (jpg; 319,23KB) (jpg; 441,46KB)

Wyżymanie "Burzy"- wywiad z Piotrem Kamińskim
3 stycznia 2013

Pobierz: (jpg; 94,64KB) Wywiad z Piotrem Kamińskim na łamach Gościa Niedzielnego (jpg; 36,08KB)

„Burza” ciągle aktualna
22 grudnia 2012

recenzja na stronach wywrota.pl

Dramaty Williama Szekspira
22 grudnia 2012

Pobierz: recenzja na stronach Polska Gazeta Krakowska (jpg; 457,59KB)

Burza Williama czyli nasze powroty do klasyki literatury
21 grudnia 2012

recenzja na stronach robotnikkwalifikowany.wordpress.com

Czekając na Szekspira
13 grudnia 2012

wywiad z Piotrem Kamińskim i Anną Ceterą na stronach bookznami.pl

Historia wielkiego maga i księcia Mediolanu – Prospera
11 grudnia 2012

recenzja na stronach kulturatka.pl

Do wyboru polska lub Szekspirowska burza
6 grudnia 2012

Pobierz: recenzja na łamach Polska Dziennik Łódzki (pdf; 806,56KB)

Lubię Shakespeare’a...
5 grudnia 2012

recenzja na stronach kasandra-85.blogspot.com

Nie sposób o wszystkim napisać...
6 listopada 2012

recenzja na stronach sokrates0313.blogspot.com

Natura Szekspira
17 września 2012

wywiad na stronach dwutygodnik.com

Świeże oblicze klasyki
11 września 2012

Pobierz: recenzja na stronach Rzeczpospolitej (jpg; 240,43KB)

Tragikomedia w nowym przek184

William Szekspir, to twórca ponadczasowy, którego dzieła od lat bawią, pouczają i ostrzegają czytelników. O jego wpływie na kulturę nie sposób zapomnieć: do dziś powstało wiele adaptacji filmowych oraz teatralnych inspirowanych utworami tego angielskiego dramatopisarza. Książek, które w jakiś sposób opierały się na dziełach Szekspira czy też na jego tajemniczym życiorysie powstały niezliczone ilości.
Twórca ów niezmiennie inspiruje, zachęca do nowych ujęć i spojrzeń na kwestie ponadczasowe, takie jak miłość i zemsta.
Choć najbardziej upodobałam sobie tragedie, od czasu do czasu chętnie sięgam również i po komedie, które to, jak cała twórczość tego wybitnego pisarza, stanowią dla mnie wędrówkę po meandrach ludzkich dusz i umysłów.
Nigdy nie ukrywałam, że z wielką skrupulatnością czytam przekłady zarówno Słonimskiego jak i Barańczaka, doszukując się czasem bardzo drobnych różnić w tłumaczeniach i zastanawiając się nad ich stosownością. Gdy więc na polskim rynku zaczęła ukazywać się seria tekstów Szekspira w zupełnie nowym przekładzie, przekładzie Piotra Kamińskiego, moja ekscytacja wzrosła. Tym silniej, że jak wynikało z pobieżnego przeglądnięcia - są to ksiązki wydane nader starannie.

Burza, to jedna z ostatnich sztuk Szekspira, z tego też powodu wielu krytyków upatrywało w niej nawiązań do życia samego autora. W postaci Prospera chciano widzieć alter ego autora, tym bardziej, że był on w podobnym wieku co sam twórca. Ponadto, jakby na potwierdzenie przypuszczeń literaturoznawców, bohater łamie pod koniec sztuki różdżkę oraz topi księgi. W geście tym szukano symbolicznych nawiązań do odejścia Szekspira, który to nie pozostawił po sobie żadnego rękopisu.

Czy jednak w głównej postaci dramatu można doszukać się jeszcze jakichś cech wskazujących na jego bliskie powiązania z osobą twórcy?

Prospero był prawowitym księciem Mediolanu, pozbawionym tronu przez swojego brata Antonia. Mężczyzna miał wsparcie w królu Neapolu, co nie było bez znaczenia.
Główny bohater wraz ze swoją małą córką Mirandą zostaje wysłany w morze, po to, by pozbawić go wpływu na losy państwa.
Dzięki pomocy Gonzala, łódź Prospera została sowicie zaopatrzona w wodę, żywność oraz książki. Po jakimś czasie, dociera on na wyspę, z której ustanawia królestwo rządzone magią. Panuje nad żywiołami oraz duchami, które stają się mu posłuszne. W warunkach takich, spędza z córką na wyspie dwanaście długich lat. Po tym czasie, przy pomocy ducha Ariela, Prospero wywołuje burzę, która to staje się przyczyną rozbicia statku z jego wrogami sprzed lat. Losy bohaterów zmierzają ku szczęśliwemu finałowi.
Wydawać by się mogło, że oto błaha historyjka, podobna wielu innym. Szekspir jednak o wiele bardziej zachwyca językiem niż rozwiązaniami fabularnymi.
Tak też jest i tym razem, choć Burza stanowi pewien wyjątek. Nie jest tradycyjnym dramatem szekspirowskim, bowiem to w nim jako jedynym, pisarz zdecydował się pozostać wiernym zasadzie decorum.
Niewątpliwie, ma to ogromne znaczenie dla interpretatorów, którzy to w dziele tym doszukiwali się wielu ukrytych znaczeń.
Pozostaje niezmiennym przekonanie o wyspie, jako miejscu przejścia i dojrzewania.
Na niej to bowiem Prospero ma szansę na uporanie się z samym sobą.
Burza zaś, to odwieczna walka człowieka ze swoimi wewnętrznymi przeżyciami, będąca zapowiedzią czasów spokojnych i jasnych, które to spowodowane mają być przebaczeniem: innym, ale przede wszystkim sobie.

Choć wydawnictwo opatrzyło dramat ów niezwykle interesującym wstępem, komentarzami oraz wieloma dodatkami zamieszczonymi w aneksie, wciąż pozostaje we mnie uczucie niedosytu. Burza niezmiennie jawi mi się jako dzieło „mało szekspirowskie", z odrębną poetyką i stylistyką. I choć niewątpliwie jest dramatem dobrym, nie wyczuwam w nim charakterystycznej dla twórcy subtelnej ironii i niedopowiedzeń.
Przekład Piotra Kamińskiego, choć bardzo dobry, wciąż nie wypełnij we mnie tej luki.
Pozostaje mi zachwycać się arcypięknym wydaniem: charakterystyczną w dotyku obwolutą i towarzyszącą mu ilustracją oka, kojarzącego mi się z samopoznaniem i wejrzeniem w głąb samego siebie.

 

Anna Szczurek

Dodaj własną recenzję »

© 2009 WAB. Wszelkie prawa zastrzeżone KontaktNewsletterBiuro prasoweO Wydawnictwie

zamknij okno Zaloguj się do księgarni lub zarejestruj nowe konto

Logowanie do księgarni

Rejestracja nowego konta